İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Şehirleri Saniyeler İçerisinde Yıkan Depremler Nasıl Oluşuyor?

Şehirleri Saniyeler İçerisinde Yıkan Depremler Nasıl Oluşuyor?

Şehirleri Saniyeler İçerisinde Yıkan Depremler Nasıl Oluşuyor?
1

Depremler doğal afetler içerisinde en çok can ve mal kaybına neden olan afetlerdir. Dünya üzerinde o kadar güçlü depremler meydana gelir ki saniyeler içerisinde binlerce insanın ölmesine neden olabilirler. Ülkemiz de tektonik konumu nedeniyle depremlerin sıkça görüldüğü bir bölgede yer almaktadır. Bu kadar büyük bir enerjinin oluşmasına neden olan depremler nasıl oluşuyor peki?

Bildiğiniz gibi dünyamız magma üzerinde yüzen büyük levhalardan oluşmaktadır. Bu levhalar sürekli hareket halindedir. Milyonlarca yıl geçmesi sonucu levhalar şu an ki konumuna gelmiş ve üzerinde yaşadığımız kıtaların günümüzdeki şeklini almasına neden olmuştur. Bunu biraz açmak gerekirse, büyük bir leğenin içerisine tahta parçaları attığınızı düşünün. Bu tahta parçaları leğenin üzerinde yüzecek ve sürekli yer değiştireceklerdir. Bu yer değiştirme esnasında ise birbirlerine çarpacak ya da birbirlerine dokunacaklardır. Dünyamız üzerindeki tektonik levhalar da aynı bu şekilde hareket etmektedir. Ancak tektonik levhaların hareketleri çok ama çok yavaştır ve yer değiştirmeleri milyonlarca yıl sürmektedir.

Yukarıdaki haritada da görüleceği üzere Dünya üzerinde bir çok tektonik levha bulunmaktadır. Kırmızı çizgilerle belirtilen yerler tektonik levhaların sınırlarını oluşturmakta ve tamamen kırılmış fay hattı olarak da tanımlanabilmektedir. Tamamen kırılmış fay hatları depremsellik açısından zayıf bölgelerdir. Yani bu hatlar çok önceden kırılmış ve herhangi bir risk oluşturmamaktadır. Günümüzde yaşadığımız büyük depremlerin esas nedeni hala kırılmamış ya da kırılmakta olan fay hatlarıdır. Peki bu fay hatları nerelerde bulunur?

Yukarıdaki harita Türkiye’de yer alan en önemli ve aktif fayları göstermektedir. Tektonik levha sınırlarının kırılmış ve tehlikesiz faylar olduğundan bahsetmiştik. Ancak bu haritadaki faylar halen kırılmakta ve tehlike oluşturmaktadır. Peki bu faylar nasıl kırılmaktadır? Dünya üzerinde yer alan tektonik levhaların sürekli hareket halinde olduğundan bahsetmiştik. Bu hareketler nedeniyle levhalar üzerinde yüksek oranda basınç oluşmakta ve bu basınç nedeniyle de faylar kırılıp depremleri meydana getirmektedir. Ülkemiz üzerinden örnek verecek olursak, Güneydoğu Anadolu bölgesinin güneyinde yer alan Arabistan Levhası kuzeye doğru yani ülkemize doğru sürekli bir basınç uygulamaktadır. Yani Türkiye, güneyden bu levha tarafından sürekli sıkıştırılmaktadır. Bunun kanıtı olarak da Güneydoğu Anadolu bölgesindeki yüksek dağlar gösterilebilir. Bu levha güneyden sıkıştırma yaptıkça Güneydoğu Anadolu bölgesinde yüksek dağların oluşmasına neden olmuştur. Bu sıkıştırma devam ettikçe ülkemizdeki faylarda yüksek basınç birikimi meydana gelmekte ve sonunda da bu faylar kırılmaktadır.

Arabistan levhası belki de milyonlarca yıl boyunca Anadolu levhasını sıkıştıracak ve dolayısıyla da depremler hep olacaktır. Depremleri engellemek şu an ki teknoloji ile mümkün değildir. Depremden korunmanın en önemli yolu yaşam alanlarımızı depremlere dayanıklı inşa etmektir.

Yorum Yap

Yorum Yap